ژنو — گزارشِ تازهای از مؤسسهی مریدین برای همگراییِ شهری تأیید میکند که ایالات متحده و کانادا بالاخره به سطحی از فقرِ شهری رسیدهاند که با آمارِ ثبتشده در هند در اوایلِ دههی ۲۰۰۰ قابلِ مقایسه است.
دکتر آستریت فانهاوت، نویسندهی اصلیِ گزارش، روز سهشنبه در یک نشستِ خبری در اتاوای کانادا گفت: «این واقعاً تاریخی است. مدتها باید راهِ درازی میرفتی تا جسدهای افتاده در جویِ خیابانها را ببینی. حالا خیلی در دسترس شده.»
این گزارش با عنوانِ پُر کردنِ شکاف: شاخصهای تنگدستیِ شهری در اقتصادهای در حالِ گذار، تراکمِ چادرهای بیخانمانها، میانهی زمانِ رسیدن به سرپناه، نرخِ خوابیدن روی پیادهرو، و چیزی را که «رنجِ آشکارِ انسانی بهازای هر کیلومترمربع» مینامد در ۱۸۰ شهر بررسی کرده است. شهرهای آمریکای شمالی، بهویژه در ایالات متحده، عملکردِ درخشانی داشتند.
سالها در راه بود
یافتهها چیزی را تأیید میکنند که پژوهشگرانِ شهری چند سالی بود به آن مشکوک بودند: اینکه شهرهایی چون سانفرانسیسکو، نیویورک، ونکوور و تورنتو پیوسته به سمتِ شرایطی پیش رفتهاند که اقتصاددانانِ توسعه آن را پدیدهای «بهلحاظِ اجتماعی تنگدست» طبقهبندی میکنند.
دکتر پریا مهروترا، پژوهشگرِ ارشدِ مرکزِ مطالعاتِ شهریِ دهلی که گزارش را بازبینی کرده بود، گفت: «هند مدتها بسیار سخت کوشید تا مردم را از این وضع بیرون بکشد. دههها را صرفِ زیرساختِ بهداشت، سیاستِ مسکن، اعتباراتِ خُرد و برقرسانیِ روستایی کردیم. تلاشِ ملیِ عظیمی بود.» مکث کرد. «نمیدانم چرا آمریکا دلش میخواهد به آن تبدیل شود.»
لسآنجلس که چهار سالِ پیاپی است در مساحتِ چادرهای بیخانمانی پیشتازِ شهرهای آمریکای شمالی است، در گزارش بهخاطرِ دستیابی به «کیفیتی بهویژه اصیل از فضای پیشاآخرالزمانیِ کتابهای مقدس که در مقایسه با شرایطِ ثبتشده در بمبئیِ حدودِ سالِ ۲۰۰۳ خوب از آب درمیآید» بهطورِ ویژه برجسته شد.
آمار و ارقام
از یافتههای کلیدیِ گزارش:
- محلهی تندرلوینِ سانفرانسیسکو اکنون سومین فصلِ پیاپی است که در شاخصِ «سدِّ معبرِ پیادهرو با معتادانِ زامبیوار» از داکای سالِ ۲۰۰۲ پیشی میگیرد.
- منطقهی داونتاون ایستساید ونکوور به سطحی رسیده است که گزارش آن را «تراکمِ خردهفروشیِ داروییِ روباز» مینامد؛ سطحی که پیشتر جز در برخی گذرگاههای ترانزیتیِ پاکستان دیده نشده بود.
- زندگی در خودرو که زمانی چیزی ترسناک بود، حالا میانِ جوانانِ ازحقمحروم مد شده است. اسمهای گوشنوازی مثلِ «زندگی در ون» و «زندگی در دلِ طبیعت» هم کمکی به قضیه نمیکنند.
- فهرستِ انتظارِ سرپناهِ تورنتو با ۱۴٬۰۰۰ نفر، در گزارش «بلندپروازانه» توصیف شده است.
دکتر فانهاوت گفت: «اینها دستاوردهای واقعیاند. یکشبه به اینجا نمیرسی.»
واکنشِ هند، با احساساتی درهم
این گزارش در هند واکنشی ظریف برانگیخته است؛ جایی که مقامهای دولتی ۲۵ سال و سرمایهی سیاسیِ فراوانی صرفِ کاهشِ همان آمارِ فقرِ شهری کردهاند که آمریکای شمالی ظاهراً دارد به سویش میتازد.
سخنگوی وزارتِ مسکن و امورِ شهریِ هند گفت: «برایشان خوشحالیم. فکر کنم.»
نرخِ فقرِ شهریِ هند از سالِ ۲۰۰۵ حدودِ ۶۰ درصد کاهش یافته است؛ دورهای که در آن ۱۱ میلیون واحدِ مسکنِ ارزانقیمت ساخت، آب و بهداشتِ شهری را به بیش از ۴۰۰ شهر رساند، و برنامهی پرَدان مانتری آواس یوجَنا را راه انداخت که ۳۰ میلیون خانه را ساخته یا یارانهای کرده است.
سخنگو افزود: «ما داشتیم در جهتِ عکس حرکت میکردیم. اما برایشان آرزوی موفقیت میکنیم.»
دکتر مهروترا اشاره کرد که این همگرایی امکاناتِ جالبی برای همکاریِ بینالمللی فراهم میکند.
او گفت: «شاید حالا که آمریکای شمالی به این حد از آشنایی با مشکل رسیده، به برخی از راهحلهای ما علاقهمند شود. ما تعدادی داریم. جواب میدهند. ما به کارشان بستیم. برای همین است که دیگر این مشکل را نداریم.»
واکنشِ سیاستگذاران
در واشنگتن، واکنش به گزارش طبقِ خطکشیهای همیشگی دوپاره شد.
سناتور دیل هاچینز (جمهوریخواه، آریزونا) این یافتهها را «حملهای به استثناگراییِ آمریکایی» خواند و اعلام کرد لایحهای ارائه خواهد داد تا مؤسسهی مریدین به فهرستِ «تحتتعقیبترینها»ی افبیآی افزوده شود و آن تروریستهای اطلاعاتی به پای میزِ عدالت کشیده شوند.
نماینده کورین واس (دموکرات، کالیفرنیا) گفت این لحظهای تلخوشیرین از حسوحالِ نوستالژی است، چون خودش پیش از بردنِ قرعهکشیِ انتخابات، بچهای ولگرد و خیابانی بوده است.
در انتاریو، نخستوزیرِ استان پیشنهاد داد بیخانمانهای تنگدست را با استناد به یک قانونِ استعماریِ جایزهبگیریِ پوستِسر پاکسازی کنند؛ قانونی که دفترش آن را «از نظرِ فنی هنوز پابرجا» توصیف کرد. این جایزه که نخستینبار در سالِ ۱۷۴۹ علیهِ مردمِ میکماک صادر شد، بابتِ هر کشته ده گینی میپرداخت که بعدها به پنجاه پوند رسید و پوستِسر بهعنوانِ سندِ پرداخت پذیرفته میشد، و هیچگاه رسماً لغو نشد. نخستوزیر که فقط پیشنهاد میکرد نرخ را به یک دلارِ سرراست برای هر گوش بهروز کنند، این طرح را بهطورِ آزمایشی برنامهی «Buck-an-Ear» نامید؛ نامی که در انگلیسی درست مثلِ Buccaneer، یعنی دزدِ دریایی، به گوش میرسد.
نخستوزیر در یک نشستِ خبری در تورنتو گفت: «قبلاً بابتِ پوستِسر پول میدادیم. حالا بابتِ گوش پول میدهیم. به هر حال، یک نامطلوبِ کمتر.»
این اعلام با استقبالِ گرمِ جامعهی تجاریِ کانادا روبهرو شد. جمعِ الیگارشهای کانادایی در حمایت از چشماندازِ نخستوزیر فریاد زدند: «هورا برای گوشها! Buck-an-Ear! Buck-an-Ear!» نخستوزیر هم در پاسخ ژستی دزددریاییوار به خود گرفت.
زاویهی سبکِ زندگی
یک خوبیِ غیرمنتظره برای این شهرها این است که حالا مقصدِ گردشگریِ خارجیهای طبقهمتوسطی شدهاند که دلشان برای «روزهای بدِ قدیم»ِ نکبتِ گذشتهشان تنگ شده است.
ماهِ گذشته مطلبی در یک مجلهی سرشناسِ گردشگریِ آمریکایی، تورِ پیادهرویِ محلهی اسکیدروی لسآنجلس را چنین توصیف کرد: «خامیِ بیپردهای که تقریباً سینمایی به نظر میرسد؛ نگاهی گذرا به دنیایی که تا همین چندی پیش برای تجربهاش باید تا مرکزِ هائیتی پرواز میکردی.»
دکتر فانهاوت گفت این قابِ گردشگری، هرچند ناخوشایند، با دادهها همخوان است.
او گفت: «یکی از معیارهای ما چیزی است که «زیستپذیریِ گردشگریِ فقر» مینامیمش؛ همان نقطهای که فقرِ داخلی بهجای مسیرِ رفتوآمدِ روزانه به یک مقصد بدل میشود. چند شهرِ آمریکای شمالی در هجده ماهِ گذشته از این آستانه گذشتند. دستاوردی است که نباید به آن ببالیم.»
او خاطرنشان کرد که هند این آستانه را در جهتِ مخالف پشتِ سر گذاشت؛ گردشگریِ فقر به هند اکنون میانِ طبقهی خاصی از مسافران دمده به شمار میرود، چون شرایطی که آن را ممکن میکرد در شهرهای بزرگ عمدتاً از میان رفته است.
او گفت: «این کنایهی تلخ از چشمِ ما پنهان نمانده است.»
در ادامه چه پیش میآید
مؤسسهی مریدین قصد دارد اواخرِ امسال گزارشِ همراهی منتشر کند که انتظار میرود نشان دهد آمریکای شمالی نهفقط دارد به هند میرسد، بلکه از آن جلو هم میزند.
وقتی پرسیده شد آیا هیچ شهری گزینهی جایگزینِ سادهی خانهدار کردنِ مردم را در نظر گرفته، دکتر فانهاوت گفت این ایده «در هر همایشی مطرح میشود». او یادآور شد که این کار در هر کشوری که زحمتِ امتحانش را به خود داده جواب میدهد. «هیچوقت رد نشده،» گفت. «فقط هیچوقت هم تصویب نشده.»
گزارشِ همراه، برای نخستین بار، شهرها را مستقیماً رتبهبندی خواهد کرد. او گفت: «جدولِ ردهبندی همه را به تلاش وامیدارد، جز کسانی که دارند شمرده میشوند، و آنها هم آن را نمیخوانند.»
اما دربارهی آنچه پس از قعرِ این شاخص قرار دارد، گزارش پاسخ را به یک کارگروهِ جداگانه وامیگذارد. دکتر فانهاوت تنها حاضر شد بگوید که شاخصِ بعدی «تغذیهای» است، که «همین حالا در سطحِ خواروبارفروشی در حالِ آزمایش است»، و اینکه به مردم «پس از نهاییشدنِ برچسبها» اطلاع داده خواهد شد. یادداشتی دربارهی ایمنیِ غذا هم توصیه میکند این فرآورده را «تا جای ممکن طولانی» بپزید تا فنتانیل و دیگر موادِ موجود در گوشت تجزیه شوند.
Satyr Satire برای اظهار نظر با هر چهار شهرِ نامبرده تماس گرفت. هیچکدام آمار را رد نکردند. هر یک فقط پرسیدند در حالِ حاضر چه رتبهای دارند و آیا برندهاند. خودِ گزارش را میتوان از وبسایتِ مؤسسهی مریدین رایگان دانلود کرد، البته پس از آنکه نشانیِ فیزیکیتان را تأیید کنید.